Hoe kan je werken aan actief burgerschap in je klas en school? 8 tips van en voor leerkrachten

06.122019

Ben je bezig met actief burgerschap in de les en zoek je nieuwe invalshoeken?
Of ben je op zoek naar inspiratie voor de invulling van de nieuwe eindterm op je school?

Dan geven we je graag 8 tips van Vlaamse leerkrachten.

Zij verzamelden tips en materiaal om actieve participatie bij jongeren te stimuleren tijdens de conferentie ‘eTwinning: where democracy meets education’ in Cannes van 22 tot 24 oktober 2019. De leerkrachten uit Poperinge, Roeselare, Tielt, Vorselaar, Aalst, Genk en Brugge deelden dit materiaal alvast met hun collega’s op school. Nu delen we deze acht tips graag met jullie.

Want delen en ervaringen uitwisselen is belangrijk, zegt professor Isabel Menezes van de Universiteit van Porto - faculteit Psychologie en onderwijswetenschappen.

“Forget about a law saying that teachers should teach about democracy! Teachers are already doing it. And some are doing it very well. So it is important to make these experiences more visible and more known to each other. And it is also important to involve the students and to listen to what they are saying about their experiences at school. And try to incorporate these voices into the definition of what a good model for democratic education would be.”

8 tips van en voor leerkrachten

•            Stories that move – Tools tegen discriminatie

Leerlingen leren nadenken over discriminatie en diversiteit en hun eigen standpunten en keuzes beter leren doorgronden. Al het materiaal is beschikbaar in het Nederlands en van hoge kwaliteit. Een aanrader!
https://www.storiesthatmove.org/nl/startpagina/

•            SELMA Hacking hate speech voor kinderen en jongeren (11 tot 16 jaar)

Op de website vind je tools en methodes om in de klas en met de school aan de slag te gaan met online haattaal. Leerlingen leren het fenomeen te begrijpen en ze leren tools en strategieën om zelf te reageren en een verschil te maken.
https://hackinghate.eu/

•            Constructing European Citizenship with European Youth

Ben je op zoek naar een actieve, praktische en kritische benadering van burgerschap? Hier vind je een toolkit om sociaal engagement bij jongeren aan te moedigen. Daarnaast vind je een breed wetenschappelijk onderzoek naar de verschillende factoren die het engagement van jongeren beïnvloeden. Het onderzoek werd uitgevoerd door verschillende Europese universiteiten en vergelijkt de onderwijspraktijken in verschillende landen.
https://www.catcheyou.eu/

•            Wat werkt er bij leerlingenparticipatie? Waarom een ideeënbus op school niet werkt?

In deze workshop kom je meer te weten over het waarom, hoe en wat van leerlingenparticipatie op school. In deze actieve workshop gaan leerkrachten zelf aan de slag en krijgen ze tips, tools en modellen aangereikt door de Vlaamse Scholierenkoepel.
https://www.scholierenkoepel.be/

•            In Europe; History caught in the act

Je kan een interactief lessenpakket voor secundair onderwijs gebruiken rond ‘In Europa’, een televisiereeks van VPRO gebaseerd op het boek van Geert Mak. Daarnaast kan je ook je eigen ‘In Europa’ video maken. Hiervoor is ondersteunend materiaal beschikbaar.
https://www.euroclio.eu/tag/history-caught-in-the-act/
https://www.vpro.nl/programmas/in-europa/lees/artikelen/in-Europe-at-school.html

•            House of European History

Interessante lespakketten rond identiteit, migratie, mensenrechten, conflict en communicatiemiddelen en technologie.
https://historia-europa.ep.eu/en/educators-teachers/classroom-activities

 •            Critical thinking with Europeana

Een historische les rond ‘fake news’ en een tool (in ontwikkeling) om fake news te herkennen vind je bij Europeana. Verder vind je er ook lessen rond de wereldoorlog ‘European multi-touch book World War I: a battle of perspectives’ en een project rond verschillende werksituaties in Europa bij de collecties over Industrial Heritage. Je kan ook deelnemen aan een MOOC om de werking van Europeana beter te leren kennen.
https://teachwitheuropeana.eun.org/tag/critical-thinking/

 •            Waar kan je burgerschap leren als je het niet school leert?

If not in schools, then where? Leerlingen geven zelf aan dat ze meer willen leren over en werken aan democratie op school. En ze vertrouwen hun school. “Een gezonde democratie heeft goede leerkrachten nodig”, dat vertelde professor Isabel Menezes (Universiteit van Porto) op de eTwinning-conferentie eTwinning: where democracy meets education in Cannes (oktober 2019). 
Bekijk hier de  video met samenvatting van de conferentie: http://bit.ly/citizenship_etwinning

 In deze publicatie vind je voorbeelden  van eTwinning-projecten waarin actieve participatie en burgerschap centraal staan.
https://www.etwinning.net/en/pub/newsroom/highlights/if-not-in-schools-where-learn.htm